Sione 10:22-30

Neongo ‘a e feinga ‘a e kosipeli ke fakamahino e tu’unga ‘o Sisu, ka na’e kei hoko pe ‘ene ngaue fakamisinale ko ha me’a ne ‘ikai tali ‘e he ni’ihi toko lahi. Ka tau vakai mu’a ki he kamata e ngaue ‘a Sisu.

Pehee ‘e Sione, ko e tangata ena kuo toka ki ai e finangalo ‘o e ‘Otua. Pea ‘i he vakai ki ai ‘a ‘Anitelu mo e ako ‘e taha, ne na tafoki ‘o muimui kiate ia. Pea na’a na ui ‘a Sisu ko e “Lapai (faiako)” mo e “Misaia” (1:37-41).

Ko Nataniela, na’a ne fai pe ‘a e me’a tatau; na’a ne ui ‘a Sisu ko e “Lapai”, “’Alo ‘o e ‘Otua” mo e “Tu’i ‘o ‘Isileli” (1:49).

Ko Nikotimasi, na’a ne fakafe’iloaki kia Sisu, “Lapai” pea na’a ne to e pehee pe “ko e faiako koe kuo hoko mai mei he ‘Otua”.

‘I Samelia, ko e fefine ‘i he ve’e vai keli, na’a ne ui ‘a Sisu ko e “Palofita” mo e “Misaia (4:19,29); kae muimui mai e toenga ‘o e kolo ‘o nau pehee, “ko e fakamo’ui ‘o mamani”.

‘I hono fafanga ko ia ‘o e toko 5000, ne fakakaukau e kakai ko Sisu ko e “Palofita”, ‘o nau feinga ke ‘ai ia ke hoko ko e “Tu’i” (6:14-15).

Kamata leva ke muimui e kakai kia Sisu, pea ongo atu ki he kau taki lotu; ‘a e ngaue ‘a e toko taha ni, pea ko ia ia ‘a e Misaia – ko e ‘Alo ‘o e ‘Otua. Kae pehee ‘e he kau taki, ‘ikai; ko e foha ena ia ‘o Siosifa pea mo Mele.

Read More

Kaekehe, hili ‘enau fakafekiki, ne lea ‘e Pita ‘o ne fakahaa; ko e tangata ma’oni’oni eni ia kuo hoko mai mei he ‘Otua (6:66-69). Ka ‘i he ngaahi feitu’u kehe, ne nau ui ‘a Sisu ko e “tangata lelei” (7:12); ko e taha kuo ului ai e tevolo (7:20); ka e pehee ‘e he ni’ihi, ko e “Palofita” ia (7:40).

Mahino heni, ne ‘i ai e ni’ihi ne nau tali ko Sisu ‘a e Misaia; pea ne ‘i ai e ni’ihi ne ‘ikai ke nau tali.

Kaekehe, ne hoko atu ai pe ‘a hono tipeiti’i e tu’unga ‘o Sisu, ‘i hono fakafehu’ia’i ia ‘e he kau taki lotu – he’ene pehee, ko ia ia ‘a e ‘Alo ‘o e ‘Otua (8:25,53). Ne nau iku ‘o tala ‘o pehee, ko Sisu ko e taha kuo ului ai ‘a e tevolo (8:48,52), pea nau kumi ke tamate’i ia ‘i he’ene fie ‘Otua (8:57-59). Toe fakautuutu ange ‘a e fakatanga, ‘i he taimi ne ‘ilo ai ‘e he kau taki lotu, ‘a e lava ‘e Sisu ‘o faka’aa e tangata ne kui. Ne nau ui ai ‘a Sisu ko e tangata maumau sapate (9:16,24) – pea ko e taha angahala. Kae pehee ‘e he tangata kui ia, ko e tangata ni ko “Sisu” (9:11); pea ko e “Palofita” (9:17) mo e “’Eiki” (9:38).

‘I hotau kuonga ni, ko e ngaahi tipeiti/talanga’i e huafa ‘o Sisu ‘oku kei hoko pe ‘o a’u mai ki he ‘aho ni. Pea ko kinautolu ‘oku nau falala ki he ngaahi fakamatala faka-saienisi, ten au pehee, kuo hoko ‘a Sisu ‘o taki hala’i e kakai. He ko e lau ‘a e saienisi ‘oku falala’anga pea mo’oni, ka ko Sisu mo ‘ene ngaahi ngaue mana ko e me’a faka-tevolo ia. Ka ‘i he tafa’aki ‘e taha, ‘oku ‘i ai ha kakai ‘oku nau tui ki he ngaue ‘a e Laumalie. Pea ‘oku nau tui, ‘oku ‘i ai ha ivi malohi; ‘a ia ‘oku ne tokoni’i e tangata ‘i he ngaahi founga kehekehe. ‘I he ni’ihi ko eni, ‘oku ‘i ai ha kakai ‘i ai, ‘oku nau tui kia Sisu mo ‘ene ngaahi ngaue, ka ‘oku ‘ikai ten au tui ko Sisu ‘a e Misaia. Pea ko e ni’ihi leva, ‘oku nau tui, ko Sisu ko e ‘Alo ‘o e ‘Otua mo’ui; ko e fakamo’ui ‘oe mamani; ko e ‘Eiki ia, pea ko ia ia ‘a e Misaia.

Kimu’a pea toki a’u mai ki he lesoni ‘o e ‘aho ni, ne fakahaa ai ‘e Sisu; ko ia ‘a e matapa ki he fanga sipi; ko ia ko e tauhi sipi lelei (10:7, 11, 14).

“Kapau ko e Misaia koe, pea ke fakaha mai” (10:24). Kae tali mai ‘e Sisu:

(1)  “Kuo u ‘osi fakahaa atu, kae ‘ikai te mou tui ki ai”

(2)  “Ko e ngaue ‘oku ou fai ‘i he huafa ‘o ‘eku tamai, kuo nau fakamo’oni kiate au”

Pea hoko atu ai e folofola ‘a Sisu, kapau aa ‘oku ‘ikai te mou tali ‘eku lea; pea mou tali aa ‘eku ngaahi ngaue ‘oku fai (10:37-38; 14:9-11).

‘Oku fakamahino mai heni ‘e Sisu, ke tau fakatokanga’i ‘oku ‘ikai fe’unga ‘e tau lea pe, ‘i he ngaue ‘oku tau fai. Ka ke tau fai foki e ngaue. ‘Io, ko e lotu mo e ngaue.

Pehee ‘e Sisu, ko ia ‘oku tui kiate ia, ‘oku ne tui foi ki he’ene ngaahi ngaue. Pea ten au hoko kinautolu ‘o fai e ngaue na’a ne fai (14:12).

Ko kitautolu kau malanga; ke ‘oua mu’a ‘e ngata pe ‘i he’etau lea; ka ke tau mo’ui’aki e ngaahi me’a ‘oku malanga’i. Ko e lotu ia mo e ngaue. ‘I he’ene pehee, ko e kakai ‘oku fanongo te nau tui ki he me’a ‘oku tau ngaue/malanga ki ai.

Folofola mai ‘e Sisu, “ko au mo e Tamai ‘oku ma taha pe” (10:30). Pea ko e taha ko ia, ko e taha ‘i he laumalie. Pea kuo ne ‘osi talamai, ko ia pe ‘a e hala, mo’oni pea mo e mo’ui. Pea ‘ko ia ‘e tui pikitai kiate ia, he’ikai te ne ‘auha, ka te ne ma’u ‘e ia ‘a e mo’ui ta’engata.

Ko Sisu ko e tauhi sipi lelei. He ‘oku ‘ilo ‘e he tauhi ‘ene fanga sipi, pea ‘oku fanongo foki ‘a e fanga sipi ki he le’o ‘o honau tauhi. Pea ‘ikai ngata ai, ka ‘oku nau muimui ‘o fakaongoongo ki he ngaahi fekau ‘a e tauhi sipi.

Ko hota fatongia ‘aho ni, ke ta fili pe ko hai te ta tauhi mo muimui ki ai. Ke ta kau fakataha mu’a mo Siosiua, ‘o fili ke ta nofo he fale ‘o Sihova; ‘io, ‘o muimui ‘i he loto tui kia Sisu Kalaisi. He ko Sisu mo e Tamai ‘oku na taha pe.